५ वैशाख, काठमाडौं । अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको पुनरागमनसँगै युरोपतर्फ अमेरिकी कूटनीतिमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखिएको छ। यस परिवर्तनको अग्रपङ्क्तिमा रहेका छन् २७ वर्षीय स्टेट डिपार्टमेन्टका वरिष्ठ सल्लाहकार सामुएल सामसन, जसले युरोपमा परम्परागत मध्यमार्गी शक्तिभन्दा अति-दक्षिणपन्थी समूहहरूसँग सम्बन्ध विस्तार गर्ने रणनीति अघि बढाएका छन्।
सामसनले हालै जर्मनीको अति-दक्षिणपन्थी दल ‘अल्टरनेटिभ फर जर्मनी’ (AfD) का नेताहरूसँग भेटघाट गरेर दशकौँदेखि कायम अमेरिकी नीतिलाई चुनौती दिएका छन्। दोस्रो विश्वयुद्धपछि अमेरिका यस्ता समूहहरूबाट टाढा रहँदै आएको थियो। तर ट्रम्प प्रशासनअन्तर्गत यो दृष्टिकोण बदलिएको देखिन्छ।
भेटका क्रममा युरोपेली सामाजिक सञ्जाल नियमन, आप्रवासन, र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताका विषयमा तीव्र आलोचना गरिएको थियो। सहभागीहरूका अनुसार छलफलमा केही षड्यन्त्र सिद्धान्तसमेत उठाइएको थियो, जसले युरोपेली मूलधार राजनीतिलाई लक्षित गरेको थियो।
सामसनले बेलायत, फ्रान्स र अन्य युरोपेली देशहरूमा समेत भ्रमण गर्दै दक्षिणपन्थी नेताहरूसँग भेट गरेका छन्। बेलायतमा नाइजेल फाराजसँग गोप्य भेट तथा फ्रान्समा मरिन ले पेनको समर्थनमा गरिएको प्रयासले उनको सक्रियता झन् स्पष्ट बनाएको छ। ले पेन हाल भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दाका कारण चुनाव लड्न अयोग्य छिन्।
ट्रम्प प्रशासनका अधिकारीहरूका अनुसार युरोप “वोक संस्कृति”, कडा नियमन, र बढ्दो आप्रवासनका कारण संकटमा छ। सामसनले युरोपेली संघको ‘डिजिटल सर्भिसेस एक्ट’ लाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथिको हस्तक्षेपको रूपमा चित्रण गरेका छन्, जबकि युरोपेली पक्षले यसलाई अनलाइन दुरुपयोग नियन्त्रणको प्रयासका रूपमा हेर्छ।
सामसनको प्रभाव केवल भेटघाटमै सीमित छैन। उनले स्टेट डिपार्टमेन्टभित्र ‘प्राकृतिक अधिकार’ को अवधारणा अघि बढाउँदै परम्परागत ‘मानव अधिकार’ अवधारणालाई चुनौती दिएका छन्। यसका लागि उनले छुट्टै ‘प्राकृतिक अधिकार कार्यालय’ समेत स्थापना गरेका छन्।
यसैबीच, सार्वजनिक कूटनीति प्रमुख सारा रोजर्सले पनि युरोप भ्रमणका क्रममा आप्रवासन र सामाजिक नीतिहरूको आलोचना गर्दै समान सन्देश प्रवाह गरिरहेकी छन्, यद्यपि उनको शैली तुलनात्मक रूपमा कूटनीतिक मानिएको छ।
तर ट्रम्प प्रशासनको यो नयाँ रणनीतिले अपेक्षित राजनीतिक परिणाम भने दिन सकेको छैन। हंगेरीका प्रधानमन्त्री भिक्टर ओर्बान, जसलाई ट्रम्प प्रशासनले समर्थन गरेको थियो, हालैको चुनावमा पराजित भएका छन्। साथै, केही युरोपेली दक्षिणपन्थी नेताहरूले ट्रम्पसँगको निकटतालाई बोझका रूपमा लिन थालेको संकेत पनि देखिएको छ।
यद्यपि, विश्लेषकहरूका अनुसार यो नीति अझै पनि ट्रम्प प्रशासनको युरोप रणनीतिको केन्द्रमा रहेको छ। यसले ट्रान्स-अटलान्टिक सम्बन्धमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना रहेको छ।